Laat voorbeelden en de gewenste vorm zien

Wat je leert

• Waarom één kort voorbeeld vaak beter uitlegt wat je wilt dan een lange beschrijving
• Hoe je om een bepaalde vorm vraagt: een tabel, een opsommingslijst of een vaste set kopjes
• Hoe je een maximale lengte en een toon vastlegt, zodat het antwoord past waar je het gebruikt
• Hoe je voorkomt dat de AI je voorbeeld te letterlijk overneemt

Het idee

AI-tools raden de vorm van een antwoord op basis van wat je ze geeft. Beschrijf je alleen de taak, dan kiest de tool een vorm voor je, en dat is misschien niet de vorm die je nodig hebt. Een lange alinea plak je lastig in een spreadsheet. Een formele toon voelt verkeerd in een kort bericht aan je team.

Je kunt dit op twee manieren oplossen. De eerste is de vorm direct noemen: “een tabel met drie kolommen”, “vijf opsommingspunten”, “minder dan 100 woorden”, “vriendelijk maar niet te losjes”. De tweede is laten zien hoe een goed antwoord eruitziet. Eén of een paar voorbeelden opnemen in je prompt, de instructies en het materiaal die je de tool geeft, heet ook wel few-shot prompting. “Few-shot” betekent gewoon “een paar voorbeelden”.

Voorbeelden werken omdat ze dingen laten zien die moeilijk onder woorden te brengen zijn: hoe lang elk onderdeel is, hoeveel detail het heeft, wat voor woorden het gebruikt. Het risico is dat de AI je voorbeeld te letterlijk overneemt en het onderwerp of de formuleringen hergebruikt. Zeg dus wat hij moet overnemen (de opbouw, de lengte, de toon) en wat hij moet veranderen (de inhoud).

Vorm en lengte zijn ook makkelijk te controleren: als je om vijf opsommingspunten vroeg en er acht kreeg, zie je dat meteen. Heb je de tool nog geen achtergrond gegeven, begin dan met Geef de juiste context.

Voorbeeld

Maya heeft een kleine bakkerij en wil korte omschrijvingen voor een nieuw menubord. Haar eerste poging:

Schrijf omschrijvingen voor onze nieuwe kaneelbol, ons roggebrood en onze citroentaart.

Ze krijgt drie lange alinea's vol woorden als “verrukkelijk” en “ambachtelijk”, veel te lang voor het bord. Bij haar tweede poging voegt ze een vorm, een limiet, een toon en één voorbeeld toe:

Schrijf omschrijvingen voor het menubord voor drie producten: kaneelbol, roggebrood, citroentaart.

Vorm: één regel per product, geschreven als “Naam - omschrijving”.
Lengte: hoogstens 12 woorden per omschrijving.
Toon: hartelijk en eenvoudig. Geen woorden als “ambachtelijk” of “verrukkelijk”.

Hier is er een die we al gebruiken. Neem de lengte en toon over, niet de woorden:
Appelflap - bladerdeeg, plakjes appel, een beetje kaneel. Vraag of we hem voor je opwarmen.

Deze keer krijgt ze drie korte regels die op het bord passen. Eén regel noemt maanzaad in de citroentaart, dat ze niet gebruikt: de AI vulde een gat met een gok. Ze haalt het weg en controleert elke regel aan de hand van haar echte recepten voordat ze het bord laat afdrukken.

Nu oefenen

1. Kies een kleine schrijftaak die je vaak doet, zoals een korte update, een productomschrijving of een takenlijst.
2. Zoek één eerder voorbeeld waar je tevreden over was. Vervang namen, prijzen en alles wat privé is door plaatshouders.
3. Vraag in een AI-tool naar keuze om een nieuwe versie zonder het voorbeeld. Bewaar het antwoord.
4. Begin een nieuwe chat en vraag het opnieuw, nu met je voorbeeld, een vorm, een maximale lengte en een toon. Zeg wat de tool van het voorbeeld moet overnemen en wat hij moet veranderen.
5. Zet de twee antwoorden naast elkaar en noteer welke instructie het meeste verschil maakte.

Aan het eind heb je twee antwoorden op dezelfde taak en een korte notitie over welke instructie over de vorm het meest hielp.

Kopieer dit sjabloon

Taak: [wat je geschreven of geordend wilt hebben]
Doelgroep: [wie het gaat lezen]

Vorm: [bijvoorbeeld: een tabel met kolommen voor naam, datum en verantwoordelijke / een genummerde lijst / korte alinea's onder deze kopjes: ...]
Lengte: [bijvoorbeeld: hoogstens 5 opsommingspunten, elk minder dan 20 woorden]
Toon: [bijvoorbeeld: vriendelijk en eenvoudig, geen jargon]

Hier is een voorbeeld van de stijl die ik wil. Neem de opbouw, lengte en toon over, maar niet de inhoud:
[plak één kort voorbeeld, zonder privégegevens]

Gebruik alleen de feiten die ik je geef. Als je ergens niet zeker van bent, markeer het dan als onzeker in plaats van te gokken.

Als je AI vraagt om onzekerheid aan te geven, is het antwoord daarmee nog niet juist. Blijf de delen controleren die ertoe doen.

Controleer het resultaat

• Gebruikt het precies de vorm waar je om vroeg: de juiste kolommen, het juiste aantal opsommingspunten of kopjes?
• Blijft het binnen je maximale lengte? Tel de woorden of onderdelen in plaats van te schatten.
• Past de toon bij je voorbeeld en bij je doelgroep?
• Heeft het woorden of details uit je voorbeeld overgenomen die niet in de nieuwe tekst horen?
• Is elk feit, elke naam, prijs of ingrediënt iets wat je zelf hebt gegeven? Haal alles weg wat de tool op eigen houtje heeft toegevoegd.

Veelgemaakte fouten

• De vorm in vage woorden beschrijven. “Maak het kort” betekent voor elke tool iets anders. Noem een aantal woorden, opsommingspunten of regels.
• Een voorbeeld geven zonder te zeggen wat de tool moet overnemen. De AI hergebruikt misschien het onderwerp of de formuleringen. Zeg: “neem de opbouw en toon over, niet de inhoud”.
• Een echt voorbeeld gebruiken met privégegevens. Namen, telefoonnummers of klantgegevens in je voorbeeld worden ook naar de tool gestuurd. Vervang ze eerst door plaatshouders.
• Te veel vormregels tegelijk opstapelen. Sommige worden dan overgeslagen. Begin met de twee of drie die het belangrijkst zijn.
• Een nette vorm zien als bewijs van kwaliteit. Een overzichtelijke tabel kan nog steeds verkeerde getallen bevatten. Controleer de inhoud, niet alleen de vorm.