Co AI może, a czego nie może dla ciebie zrobić

Czego się nauczysz

• W czym narzędzia generatywnego AI są dobre, a gdzie są słabe
• Dlaczego narzędzie AI może brzmieć pewnie, a mimo to się mylić
• Jak wybrać pierwsze zadanie, które pasuje do sposobu działania tych narzędzi

Idea

Czaty AI, od których większość ludzi zaczyna, to generatywne AI, czyli narzędzia, które na podstawie twojej prośby tworzą nowy tekst, obrazy lub inne treści. Pod spodem większości narzędzi tekstowych działa duży model językowy, czyli system wytrenowany na bardzo dużej ilości tekstu, żeby przewidywać, które słowa prawdopodobnie pojawią się dalej. Nie „wie” rzeczy tak, jak wie je encyklopedia. Tworzy odpowiedź, która pasuje do wzorca twojego pytania.

Właśnie dlatego te narzędzia przydają się wtedy, gdy dobra pierwsza wersja liczy się bardziej niż dokładny fakt: przy pisaniu szkicu e-maila, wyjaśnianiu idei prostszymi słowami, streszczaniu wklejonego długiego tekstu, szukaniu pomysłów na nazwy lub ujęcia tematu i przerabianiu chaotycznych notatek na tabelę lub listę.

Ta sama konstrukcja tłumaczy słabe punkty. Dokładne fakty, nazwiska, ceny i daty mogą wyjść błędnie, choć brzmią pewnie. Może brakować najnowszych wydarzeń, bo wiedza modelu kończy się na jego dacie granicznej wiedzy, czyli momencie, po którym nie był już trenowany na nowych informacjach. W obliczeniach zdarzają się pomyłki, więc sprawdzaj każdą liczbę, która ma znaczenie. No i model nie może wiedzieć o twojej sytuacji niczego, czego mu nie powiesz.

Niektóre narzędzia potrafią przeszukiwać sieć albo czytać przesłane przez ciebie pliki. Wtedy mogą pracować z nowszymi lub bardziej szczegółowymi informacjami, ale nadal mogą źle odczytać albo źle przekazać to, co znalazły. Wyszukiwanie zmienia to, co AI widzi. Nie zwalnia cię ze sprawdzania.

Przykład

Student musi napisać do wykładowcy e-mail w sprawie spóźnionej pracy. Oto słabe użycie AI:

Jakie są zasady oddawania prac po terminie na mojej uczelni?

Narzędzie nie ma jak poznać zasad twojej uczelni, chyba że przeszuka sieć i znajdzie właściwą stronę. Bez tego może napisać zasady, które brzmią prawdziwie, ale takie nie są. Lepszy podział: zasady znajdź samodzielnie, a AI użyj do pisania:

Pomóż mi napisać krótki, uprzejmy e-mail do wykładowcy. Spóźniłem się
z esejem o dwa dni, bo byłem chory. Mam zwolnienie lekarskie. Chcę
zapytać, czy mogę go jeszcze oddać w tym tygodniu. Niech e-mail ma
mniej niż 120 słów.

Druga prośba wykorzystuje to, w czym narzędzie jest dobre: pisanie szkicu, ton i strukturę. Fakty, takie jak daty, zwolnienie i sama prośba, pochodzą od studenta.

Poćwicz teraz

1. Otwórz dowolny czat AI, do którego masz dostęp. Jeśli jeszcze go nie masz, Pomóż mi wybrać podpowie, od czego zacząć.
2. Poproś go o wyjaśnienie tematu, który dobrze znasz, w trzech krótkich akapitach.
3. Przeczytaj odpowiedź i oznacz każde zdanie jako poprawne, częściowo poprawne lub błędne.
4. Zadaj temu samemu narzędziu pytanie o coś, co wydarzyło się w ostatnich kilku dniach.
5. Porównaj obie odpowiedzi. Zanotuj, gdzie narzędzie było przydatne, a gdzie zgadywało albo przyznało, że nie wie.

Na koniec będziesz mieć krótką listę tego, co to narzędzie zrobiło dobrze, i co najmniej jedną rzecz, w której się pomyliło albo której nie mogło wiedzieć.

Skopiuj ten szablon

Chcę pomocy przy [zadanie, na przykład: pisanie szkicu, wyjaśnianie,
streszczanie, burza mózgów albo zmiana formatu].

Oto, co musisz wiedzieć: [fakty i szczegóły ode mnie].

Podaj mi [forma, jakiej chcesz, na przykład: krótki e-mail, pięć
punktów, tabela].

Jeśli jakaś część twojej odpowiedzi zależy od faktów spoza mojej
wiadomości, wypisz te części osobno i zaznacz, że nie masz co do nich
pewności.

Prośba o zaznaczenie niepewności nie sprawia, że odpowiedź AI jest poprawna. Nadal sprawdzaj to, co ważne.

Sprawdź wynik

• Czy AI trzymało się podanych przez ciebie faktów, czy dodało nowe?
• Czy możesz potwierdzić nazwiska, liczby, daty i cytaty w innym miejscu?
• Czy coś zależy od niedawnych wydarzeń, o których narzędzie może nie wiedzieć?
• Jeśli AI coś liczyło, czy wynik sprawdzasz samodzielnie?
• Czy wynik naprawdę przydaje się w twoim zadaniu, czy tylko gładko się go czyta?

Częste błędy

• Używanie AI jak wyszukiwarki dokładnych faktów. Płynna odpowiedź to nie to samo co sprawdzona odpowiedź. Fakty sprawdzaj w zaufanym źródle, a AI używaj do pisania i myślenia wokół nich.
• Zakładanie, że AI coś o tobie wie. Wie tylko to, co jest w rozmowie. Podaj mu potrzebne szczegóły, ale pomiń prywatne dane, takie jak numery dokumentów, hasła czy dane osobowe innych osób.
• Ufanie liczbom, bo wyglądają precyzyjnie. Liczby, które wyglądają na dokładne, nadal mogą być błędne. Przelicz wszystko, na czym będziesz polegać.
• Poddawanie się po jednej słabej odpowiedzi. Niejasna prośba daje niejasny wynik. Spróbuj jeszcze raz z jaśniejszym zadaniem, tak jak pokazuje lekcja Twoje pierwsze pytanie.