Đặt câu hỏi đầu tiên
Nêu việc cần làm, thêm một chút bối cảnh, yêu cầu định dạng, rồi tiếp tục cuộc trò chuyện.
Khoảng 7 phút (ước tính của biên tập viên) · Cập nhật 2026-10-10
Bạn sẽ học được gì
- Ba phần của một yêu cầu đầu tiên rõ ràng: nhiệm vụ, bối cảnh và hình thức
- Cách dùng các tin nhắn tiếp theo để cải thiện câu trả lời
- Vì sao làm việc với AI là một cuộc trò chuyện, không phải một câu hỏi duy nhất
Ý tưởng
Prompt là tin nhắn bạn gõ vào một công cụ AI, tức là câu hỏi hoặc chỉ dẫn mà nó trả lời. Bạn không cần từ ngữ đặc biệt hay mẹo gì. Ngôn ngữ đơn giản, cụ thể là đủ.
Một prompt đầu tiên rõ ràng có ba phần. Nhiệm vụ nói bạn muốn làm gì, trong một câu bắt đầu bằng một động từ như viết, giải thích, tóm tắt hoặc liệt kê. Bối cảnh cho biết một chút thông tin nền mà AI không thể đoán: kết quả dành cho ai, vì sao bạn cần nó và các chi tiết quan trọng. Hình thức nói câu trả lời nên trông như thế nào: một email ngắn, năm gạch đầu dòng, một bảng hai cột, một câu trả lời dưới 100 từ.
Câu trả lời đầu tiên chỉ là điểm khởi đầu. Hãy trả lời như khi bạn nói với một đồng nghiệp: “viết ngắn hơn”, “dùng từ đơn giản hơn”, “cho tôi phương án thứ hai”, “vì sao bạn gợi ý như vậy?”. Công cụ thường thấy được những gì đã nói trước đó trong cùng cuộc trò chuyện, nên bạn không cần lặp lại mọi thứ. Nếu cuộc trò chuyện đi chệch hướng, mở một cuộc trò chuyện mới với prompt rõ ràng hơn thường nhanh hơn.
Trước khi gửi, hãy đọc lại prompt của bạn một lần. Xóa mọi thông tin riêng tư mà bạn không muốn một công ty bên ngoài lưu giữ, như mật khẩu, số giấy tờ tùy thân, thông tin sức khỏe hoặc thông tin liên lạc của người khác.
Xem
Hướng dẫn cách hỏi ChatGPT câu hỏi đầu tiên bằng cách gõ hoặc nói, đọc câu trả lời, và hỏi tiếp để câu trả lời đơn giản hơn, kèm lời nhắc kiểm tra lại các lời khuyên quan trọng.
Ví dụ
Đây là lần thử đầu tiên:
Ý tưởng công thức nấu ăn
Cách này cho ra một danh sách dài, chung chung, có thể không hợp với căn bếp hay buổi tối của bạn. Đây là cùng yêu cầu đó, có nhiệm vụ, bối cảnh và hình thức:
Gợi ý ba công thức món tối mà tôi có thể nấu trong chưa đến 30 phút cho
hai người. Chúng tôi ăn chay, và tôi có gạo, trứng, rau bina và cà chua.
Trình bày mỗi công thức gồm một danh sách nguyên liệu ngắn và năm bước
được đánh số.
Nhiệm vụ là “gợi ý ba công thức món tối”. Bối cảnh là thời gian, số người, chế độ ăn và những gì đã có sẵn trong bếp. Hình thức là một danh sách nguyên liệu cộng với các bước được đánh số.
Sau đó là một tin nhắn tiếp theo, trong cùng cuộc trò chuyện:
Món thứ hai trông được đấy. Bạn có thể làm món đó không dùng trứng và
cho tôi biết tôi cần mua gì không?
Tin nhắn tiếp theo dựa trên câu trả lời trước thay vì bắt đầu lại, nên bạn chỉ cần mô tả điều cần thay đổi.
Thực hành ngay
- Chọn một việc nhỏ có thật trong tuần của bạn, chẳng hạn một tin nhắn cần viết hoặc một điều bạn muốn được giải thích.
- Viết một câu nêu nhiệm vụ, bắt đầu bằng một động từ.
- Thêm một hoặc hai câu về bối cảnh.
- Thêm một câu về hình thức bạn muốn.
- Gửi nó trong bất kỳ công cụ AI nào, rồi gửi ít nhất hai tin nhắn tiếp theo để điều chỉnh câu trả lời.
Cuối cùng, bạn sẽ có một kết quả thật sự dùng được sau khi sửa nhanh, và một prompt có thể dùng lại lần sau.
Sao chép mẫu này
[Nhiệm vụ: điều bạn muốn, bắt đầu bằng một động từ, ví dụ “Viết”,
“Giải thích” hoặc “Tóm tắt”.]
Bối cảnh: [dành cho ai, vì sao bạn cần, và các chi tiết quan trọng].
Định dạng: [ví dụ: một email ngắn, năm gạch đầu dòng, một bảng hai
cột, dưới 100 từ].
Nếu có điều gì chưa rõ, hãy hỏi tôi một câu trước khi trả lời. Nếu bạn
không chắc về dữ kiện nào, hãy nói rõ.Yêu cầu AI nêu chỗ nó không chắc chắn không làm cho câu trả lời của nó đúng. Hãy tiếp tục kiểm tra những phần quan trọng.
Kiểm tra kết quả
- Nó có làm đúng nhiệm vụ bạn yêu cầu, chứ không phải một việc tương tự?
- Nó có dùng các chi tiết của bạn, hay thay bằng những chi tiết chung chung?
- Nó có đúng hình thức bạn yêu cầu, kể cả độ dài, bố cục và giọng văn?
- Bạn có xác nhận được các dữ kiện, tên hoặc con số trong đó không? Xem Cách kiểm tra những gì AI nói với bạn.
- Bạn có thấy yên tâm gửi hoặc dùng nó sau khi sửa nhanh không?
Lỗi thường gặp
- Gõ một chủ đề thay vì một nhiệm vụ. “Ý tưởng công thức nấu ăn” buộc AI phải đoán bạn muốn gì. Hãy bắt đầu bằng một động từ và nói rõ cần làm gì.
- Viết cả một trang ngay lần đầu. Một prompt đầu tiên quá dài có thể làm chìm mất yêu cầu chính. Hãy bắt đầu ngắn gọn và thêm chi tiết trong các tin nhắn tiếp theo.
- Mở cuộc trò chuyện mới cho mỗi thay đổi nhỏ. Bạn mất những gì AI đã biết từ cuộc trò chuyện. Hãy trả lời trong cùng cuộc trò chuyện và nói cần thay đổi gì.
- Dán thông tin riêng tư để cung cấp bối cảnh. Hãy dùng nhãn như “quản lý của tôi” hoặc “Khách hàng A” thay cho tên thật và thông tin liên lạc.
Đã làm xong bài thực hành?
Tiến độ chỉ được lưu trong trình duyệt này. Xóa dữ liệu trình duyệt sẽ xóa tiến độ.